Państwowy rezerwat historyczno-kulturalny „Busza”
Rezerwat historyczno-kulturowy "Busza" to państwowy rezerwat położony we wsi Busza w rejonie jampolskim obwodu winnickiego, Ukraina. Rezerwat został utworzony uchwalą Rady Ministrów Ukrainy z dnia 18 sierpnia 2000 r.
Rezerwat został utworzony w celu zachowania zabytków architektury, archeologii i historii. Wszystkie zabytki kompleksu "Busza" są połączone wspólnym terytorium. Jest to 8 obiektów:
-4 zabytki archeologiczne od III tys. lat przed naszą erą do XII wieku naszej ery,
- pozostałości twierdzy i podziemnych przejść z XVI-XVII w.
- Ratusz Miejski z XVI wieku (położony na terenie prywatnego dworu)
- przedchrześcijańska i chrześcijańska świątynia skalna z V-XVI wieku przed naszą erą z unikalnym reliefem artystycznym
- cmentarz z XVIII-XIX w.
Na terenie rezerwatu znajduje się również park rzeźby historycznej, w którym co roku odbywają się międzynarodowe spotkania rzeźbiarzy-kamieniarzy.
Wśród licznych eksponatów muzeum znajdują się również wyroby artystyczne garncarzy barskich. W zbiorach badane i przechowywane są unikalne okazy ceramiki Barskiej. Tutaj można zobaczyć rysowane garnki barskie, oryginalne rysowane miski, wazony, dzbanki; w tym i dzbany o różnych rozmiarach, zarówno rysowane, jak i glazurowane, i nieglazurowane z terakoty. Duża różnorodność i liczba wyrobów garncarzy barskich, prezentowanych w zbiorach i ekspozycjach, świadczy o dużej popularności i trwałości ceramiki barskiej.
Od 1986 roku co roku w Buszy odbywa się kilkutygodniowy plener rzeźbiarzy "Podolski oberig", podczas którego mistrzowie z Ukrainy i z zagranicy wypierają rzeźby na dany temat.
Wizytówką muzeum jest Świątynia Skalna otwarta w XIX wieku przez znanego historyka i archeologa W. Antonowicza. Płaskorzeźba przedstawia kobietę na kolanach, która rzekomo się modli, drzewo bez liści, koguta na nim, jelenia i tajemniczy kwadrat nad nimi. Powstanie świątyni datuje się na początek pierwszego tysiąclecia naszej ery, a autorstwo przypisuje się kulturze czerniachowskiej. Później świątynia była wykorzystywana przez słowiańskie plemiona tywerczyków. Kompleks świątyni składa się z trzech pomieszczeń przypominających jaskinie.
Obecnie świątynia jest wpisana do Księgi Skarbów Ukrainy i do zabytków o znaczeniu narodowym.
Adres: ulica Iwana Bohuna nr. 12, Busza, obwód winnicki, 24523
Telefon: 04336 26130
Telefon rezerwatu +38 097 296 17 33
E-mail busha.zapovidnik@gmail.com
Oficjalna strona : http://busha.com.ua
