Poltawski Muzeum Krajoznawcze im. Wasyla Kryczewskiego jest jednym z najważniejszych symboli Poltawy. Można tu poznać historię regionu od najdawniejszych czasów w ekspozycji działu archeologii, który na podstawie starych i nowych badań opowiada o przeszłości w epoce paleolitu i mezolitu. Można zobaczyć przedmioty z epoki neolitu, brązu i wczesnej epoki żelaza – od prymitywnej broni myśliwych na mamuty po wyrafinowane wyroby i ozdoby ze czasów scytyjskich i późniejszych. Osobna ekspozycja poświęcona jest okresowi słowiańskiemu i wczesnoruskiemu. W innych salach muzeum można zapoznać się z historią kozactwa Poltawszczyzny oraz z historią powstania i istnienia guberni poltawskiej. Wyodrębnione ekspozycje dotyczą okresów ukraińskiej rewolucji narodowej 1917-1920 oraz II wojny światowej 1941-1945. Ciekawą częścią muzeum jest „Skarbnica unikalnych eksponatów”, gdzie znajdują się „perełki” z różnych kolekcji muzealnych, w tym japońskiego i staroegipskiego sztuki, przedmioty hetmana Danyła Apostoła, Mykoły Hohol oraz Wasyla Koczubija i innych.
Poltawski Muzeum Krajoznawcze jest jednym z najstarszych w Ukrainie. Zostało założone w 1891 roku z inicjatywy znanego petersburskiego naukowca, profesora gleboznawstwa Wasyla Dokuczajewa, który w latach 1888-1892 prowadził badania gleb guberni poltawskiej. Początkowo muzeum zajmowało tylko trzy pokoje w oficynie na podwórzu budynku ziemskiego. Z czasem stary budynek rozebrano, a na jego fundamencie rozpoczęto budowę nowego gmachu dla guberni, trzecie piętro którego po zakończeniu robót w 1908 roku przeznaczono na muzeum. Początkowy projekt budynku w stylu francuskiego renesansu opracował poltawski architekt Ołeksandr Szirszo, jednak dzięki wsparciu ukraińskiego artysty Serhija Wasyliwskiego konkurs wygrał projekt artysty i architekta Wasyla Kryczewskiego w stylu ukraińskiego modernizmu.
Podczas II wojny światowej, we wrześniu 1943 roku, niemiecka armia splądrowała muzeum i spaliła je. W wyniku pożaru zginęła znaczna część kolekcji muzealnej. Tylko niewielka część została ewakuowana do Tiumeni i Ufie. Budynek muzeum został odrestaurowany dopiero w 1964 roku.
Obecnie w zbiorach Poltawskiego Muzeum Krajoznawczego znajduje się ponad 300 tysięcy eksponatów. Ekspozycja muzealna podzielona jest na cztery główne działy: przyrodniczy, starożytnej historii, nowej historii oraz historię XX wieku. Każdy dział ma kilka sal ekspozycyjnych. W muzeum znajdują się kolekcje ludowej haftu, tkactwa, kobierców, atrybutów kościelnych, archeologiczne, numizmatyczne oraz unikalne zbiory poltawskich pisanek z XIX-XX wieku, kolekcja staroegipska, a także grupa zabytków sztuki antycznej i wschodniej. Stworzono ekspozycję „Unikalne przedmioty w zbiorach Poltawskiego Muzeum Krajoznawczego”. Organizowane są wystawy sztuki ludowej i profesjonalnej.
Wśród ceramiki przechowywanej w muzeum, wyróżnia się grupa czterech talerzy wykonanych przez barskich garncarzy, które przywieziono do Poltawy jeszcze w latach 80. XIX wieku.
Adres muzeum: 36020, m. Poltawa, ul. Konstytucji, 2
Telefon: (0532) 56-23-69, (0532) 56-24-67
Strona internetowa: www.pkm.poltava.ua
Godziny otwarcia: 9:00–17:00, bez przerwy. Dni wolne: środa, czwartek.
